Yahoo Web Search

  1. Afrika - Wikipedia

    sq.wikipedia.org › wiki › Afrika

    Afrika. Afrika është njëri nga shtate kontinentet e rruzullit tokësor. Ndryshe është i njohur edhe si kontinenti i zi. Origjina e emrit Afrikë vjen nga gjuha berbere të cilët janë popull kavkasoid i Afrikës veriore. Romakët e vjetër e kanë shfrytëzuar emrin Afrika terra — "toka Afra" (nga "Afer") — pjesa veriore, e cila i ...

    • 36.4/km²
    • 30.284.631 km²
  2. Afríka - Wikipedia, frjálsa alfræðiritið

    is.wikipedia.org › wiki › Afríka
    • Nafnsifjar
    • Landa- Og Jarðfræði
    • Tungumál
    • Tenglar

    Nafnið Afríka er komið frá Rómverjum sem notuðu heitið Africa terra (land Afri sem er fleirtala af Afer) fyrir norðurströnd álfunnar og skattlandið Afríku með höfuðborgina Karþagó, sem var þar sem nú er Túnis. Uppruni nafnsins er á huldu. Orðið Afergetur verið til komið af eftirfarandi ástæðum: 1. Í fönísku þýðir afarryk. 2. Hugsanlega var til ættbálkur afrímanna, berba sem bjuggu í Norður-Afríku á tímum Föníka. 3. Í grísku er hægt að mynda orðið aphrikesem merkir án kulda. 4. Í latínu merkir orðið apricasólrík. Sagnfræðingurinn Leó Afríkanus (1495–1554) taldi nafnið komið af gríska orðinu phrike (φρικε, sem merkir „kuldi og hrollur“) ásamt neitunarforskeytinu a- og merkti þannig land laust við kulda og hroll. En hljóðbreytingin úr ph í f hefur átt sér stað í kringum fyrstu öld, svo þetta getur því ekki verið uppruni nafnsins. Egyptaland var talið hluti Asíu af fornmönnum. Fyrstur til að telja það með Afríku var landafræðingurinn Ptólemajos (85–165) sem notaði Alexandríu sem núllbau...

    Mörk Afríku eru Miðjarðarhafið í norðri, Súesskurðurinn í norð-austri, Indlandshaf og Rauðahaf í austri, Suður-Íshafið í suðri og Atlantshafið í vestri. Heimsálfan er um 8000 km löng frá norðri til suðurs (37°21'N til 34°51'15"S) og 7400 km breið frá vestri til austurs (17°33'22"W til 51°27'52"E). Nyrsti punktur álfunnar er Ras ben Sakka í Marokkó, syðsti punkturinn er Agulhashöfði í Suður-Afríku, vestasti punkturinn er Almadihöfði á Grænhöfðaeyjum og sá austasti er Raas Xaafuunhöfði í Sómalíu. Strandlengja Afríku er um 26000 km löng. Miðbaugur liggur í gegnum álfuna og mestur hluti hennar er því í hitabeltinu. Það er mikið um eyðimerkurog óbyggðir og þurrkar og úrhellisrigning gera búsetu á ýmsum svæðum erfiða.

    Í Afríku eru töluð yfir þúsund tungumál. Í álfunni eru fjórar aðalættir tungumála: 1. Afróasísk mál er tungumálaætt sem samanstendur af um það bil 240 tungumálum, sem eru töluð af 285 milljónum manna víðs vegar um Norður-Afríku, Austur-Afríku og Suðaustur-Asíu. 1. Nílar-Saharamál telja rúmlega 100 tungumál, sem eru töluð af um 30 milljónum manna. Nílar-Sahara tungumál eru aðallega töluð í Tsjad, Súdan, Eþíópíu, Úganda, Kenýa og Norður-Tansaníu. 1. Níger-Kongómál eru töluð í mestallri Afríku fyrir sunnan Sahara eyðimörkina. Þetta er sennilega stærsta tungumálaætt heims ef talinn er fjöldi tungumála sem tilheyra henni. Hluti þessara tungumála eru Bantúmál sem eru töluð í Mið- og Suður-Afríku. 1. Khoisan-máltelja um 50 tungumál sem eru töluð í suðurhluta Afríku. Um 120 þúsund manns tala Khoisanmál. Mörg málanna eiga á hættu að deyja út. Einnig eru töluð nokkur Evrópumál í Afríku, svo sem enska, franska og portúgalska, sem eru opinber tungumál margra Afríkuríkja.

    Vísindavefurinn: „Hvert er flatarmál Afríku?“
    Vísindavefurinn: „Hvað eru mörg lönd i Afríku?“
    Vísindavefurinn: „Hversu margir búa í Afríku?“
    Vísindavefurinn: „Hvernig er nafnið á heimsálfunni Afríku til komið?“
  3. Republika Jugafrikane - Wikipedia

    sq.wikipedia.org › wiki › Republika_Jugafrikane
    • Historia
    • Politika
    • Njësitë Administrative
    • Gjeografia
    • Ekonomia
    • Demografia
    • Lidhje të Jashtme

    Fosilet e paraardhësve të njeriut, të gjetura në shpellat Sterkfontein, Kromdraai dhe Makapansgat tregojnë për jetesën e paraardhësve të njeriut, të llojit Australopithecus africanus, në këtë vend. Zbulimet arkeologjike tregojnë se fosilet më të vjetra që janë gjetur deri më tani janë 3,3 milion vjet të vjetra. Banorët "autoktonë" të Afrikës së Jugut janë të ashtuquajturit Bushmen ose Hotentots. Pas vitit 1500, të gjendur midis dy grupeve migratore të etura për tokë e resurse natyrore, zulutë në veri e evropianëtnë Jug, bushmenët gradualisht u zhdukën. Sot ata pothuajse nuk gjenden më. Llogaritë që pas viteve 1500 në këtë vend janë vendosur nga Afrika qendrore popuj të ndryshëm që flisnin Gjuhën Banatu (tani degë të saja Zulu, Sotho, Tswana, Xhosa etj.). Siç duket kjo nuk ka qenë ndonjë valë ose migrim por më tepër një zgjerim i vendbanimeve për shkak të thatësisë që zotëronte që nga viti 6000 p. e. s në Sahara. Rreth 1600-ës jetonin më së paku 200.000 koisianë në jug dhe jug-perënd...

    Afrika Jugore është zyrtarisht që nga viti 1961 republikë, mirëpo funksionimi i saj si sistem i vërtetë ka filluar që nga zhdukja e Aparteidit në prill të 1994-ës. Një komision është duke punuar për prezantimin e të vërtetës së ndodhive gjatë kohës së Aparteidit. Pjesa legjislative e qeverisjes përbëhet nga dy dhoma, dhoma parlamentare ku të deleguarit (400 anëtarë) zgjidhen sipas principit të përbërjes dhe nga dhoma e këshillit nacional të provincave (90 anëtarë, secila provincë prezantohet me 10 anëtarë) Presidenti (Kryetari i shtetit) ka funksionin e kryetarit të shtetit si dhe të shefit të qeverisë dhe zgjidhe çdo 5 vjet nga kuvendi nacional. Nën ndërkohë president është Thabo Mbeki sikurse paraardhësi i tij Nelson Mandela anëtarë të partisë që luftuan Aparteidin të quajtur Afrikan National Congress– ANC (Kongresi Nacional Afrikanë).

    Afrika Jugore ndahet në nëntë njësi administrative të quajtura Provinca. Provincat e Afrikës Jugore janë: 1. Western Cape (Cape Town) 2. Northern Cape (Kimberley) 3. Eastern Cape (Bisho) 4. KwaZulu-Natal (Pietermaritzburg¹) 5. Free State (Bloemfontein) 6. North West (Mafikeng) 7. Gauteng (Johannesburg) 8. Mpumalanga (Nelspruit) 9. Limpopo (Polokwane) 1. ¹: Pietermaritzburg dhe Ulundi ishin kryeqytete të KwaZulu-Natal gjatë viteve 1994–2004. Sot qytetet kryesore janë: Johanesburgu është qendra ekonomike dhe kryeqyteti i provincës Gauteng (shqiptohet "hau'teng"), që ndodhet në rrafshnaltën me lartësi 2000 m mbi nivelin e detit (High Veld). Në brendësi e në rrethinat e tij janë disa komuna – qendra banimi sidomos për shtresat e varfëra zezake, si p. sh. Soweto (popullësi reale pak më të madhe se të Shqipërisë), Alexandra, Hillbrow etj. Vitet pas Aparteidit kanë parë ndryshime të vrullshme të demografisë së lagjeve të qytetit. Kështu të bardhët janë larguar nga lagjet qendrore, si p. sh...

    Sipërfaqja e përgjithshme e Republikës Jugore Afrikane së bashku me ishullin Princ Eduard është 1.219.912 km², shtrihet rreth koordinatave gjeografike 29 00 V, 24 00 L. Vija bregdetare e Afrikës së Jugut është 2.798 km e gjatë ndërsa kufiri tokësor 4.862 km i gjatë. Klimae në Afrikën e Jugut është oqeanike e ndryshueshme. Përgjatë bregdeti mbretëron një klimë sub-tropikale me ditë të ngrohta dhe net të ftohta. Rrafshnalta e gjerë e brendshme e Afrikës së Jugut përfundon në rrafshnaltën me male dhe terrene shkëmbore, si dhe rripin e ngushtë bregdetar. Pika më e ulët e relievit gjendet përgjatë bregdetit të oqeanit Atlantik dhe ajo më e larta në lartësinë mbidetare prej 3.408 metrave, në vendin e quajtur “Njesuthi” (ang.: Njesuthi) në pjesën lindore në kufi me Lesoton.

    Afrika e Jugut është vend me një ekonomi të zhvilluar në nivel të lartë sa që disa organizata ndërkombëtare e radhisin ndër vendet e para (OKB, EU). Ka rezerva të mëdha të pasurive natyrore, si dimant e ar, një rrjet të mirë financiar dhe juridik, si dhe një rrjet në përgjithësi të mirë të infrastrukturës (komunikacionit, energjisë dhe transportit). Edhe pse dhjetë vitet e fundit janë përshkruar nga një rritje e zhvillimit ekonomik, përqindja e papunësisë vazhdon të jetë e madhe rreth 42 % (janar 2005). Pasojat e aparteidit në mesin e të “zinjve” kanë lënë gjurmë të thella të cilat manifestohen me një varfëri në përmasave të gjëra. Ligji i futur nga Mandela, Afirmative Action, synon që të ndreqë strukturën e padrejtë të popullsisë, duke i dhënë përparësi punësimit të zezakëve e grave. Kështu çdo organizatë e firmë shtetërore apo private duhet të përmbushi kuotat e grupeve të ndryshme të popullsisë. Problem tjetër është dhe kriminaliteti dhe korrupsioni si dhe sëmundja HIV/AIDS. Në f...

    Popullsia në këtë vend është e larmishme. Është vendlindja e shumë fiseve paraardhës të njeriut, e holandezëve, gjermanëve, francezëve, aziatikëve, anglezëvedhe e pasardhësve të tyre që vijnë nga përzierja e këtyre popujve. Edhe për nga struktura sociale është e larmishme ku vlen të theksohet se edhe pas aparteidit, grupet e ndryshme sociale jetojnë më shpesh të izoluar se së bashku. Mese 58 % e Afrikës Jugore deri në vitin 2002 ka qenë e urbanizuar dhe dendësia e popullsisë në janar të 2003-së ishte 37 banorë për km². Përqindja e rritjes së popullsisë përbrenda vitit arrin shifrën 0,8 % ndërsa vdekshmëria e fëmijëve 6,9 %. Për 1523 banorë shërben një mjek ndërsa shkalla e analfabetizmit është diku 85 %. Jeta mesatare është 46 vjet për femra dhe një vit më pak për meshkuj (këtu shihet ndikimi i HIV-it). Rreth dy të tretat e popullsisë janë krishtere pjesa tjetër më e madhe është besimtarë të religjioneve të fiseve të ndryshme (shumica të besimit Animismus), mysliman janë 2 % dhe hin...

    • Republikë
    • Emblema
    • Jacob Zuma
    • Pretoria
  4. Afrika qendrore - Wikipedia

    sq.wikipedia.org › wiki › Afrika_qendrore

    Afrika Qendrore është term i cili përdoret për përcaktimin e regjionit qendrorë në kontinentin afrikanë. Ky regjion sipas dokumenteve me të cilat punon apo e ndanë në regjione Afrikën OKB-ja ndahet nga njëmbëdhjetë shtete dhe ka një sipërfae prej afro 5.491.253 km 2 me rreth 99.503.690 banorë që d.m.th një dendësi banimi prej 18,1 banorëve për km 2.

    Vendet
    Sipërfaqja(km²)
    Popullsia(2002 llog.)
    Densiteti(për km²)
    1.246.700
    10.593.171
    8,5
    475.440
    16.184.748
    34,0
    622.984
    3.642.739
    5,8
    1.284.000
    8.997.237
    7,0
  5. Afrika – Wikipédia

    hu.wikipedia.org › wiki › Afrika

    Afrika a maga 29 650 000 km²-nyi területével ( Ázsia és Amerika után) a Föld harmadik legnagyobb kontinense, a szárazföldi területek 20%-át fedi le. 1,3 milliárd fős népességével egyben a harmadik legnépesebb is. Két tenger és két óceán határolja.

    • 1 307 390 305 fő
    • 29 648 481 km²
    • 45 fő/km²
    • 54 (lásd itt)
  6. Sudani - Wikipedia

    sq.wikipedia.org › wiki › Sudani

    Sipërfaqja e përgjithshme e Sudanit është 2,505,810 km 2 nga kjo sipërfaqe 129,810 km 2 janë ujë. Sudani shtrihet rreth koordinatave gjeografike 15 00 V, 30 00 L . Sudani ka një vijë bregdetare të gjatë 853 km përgjatë detit Kuq dhe vijë kufitare tokësore 7,687 km. Klima e Sudanit është klimë e tropeve në jug, e djerrët ...

  7. Afrika - Wikiwand

    www.wikiwand.com › sq › Afrika

    Afrika është njëri nga shtate kontinentet e rruzullit tokësor. Ndryshe është i njohur edhe si kontinenti i zi. Origjina e emrit Afrikë vjen nga gjuha berbere të cilët janë popull kavkasoid i Afrikës veriore. Romakët e vjetër e kanë shfrytëzuar emrin Afrika terra — "toka Afra" — pjesa veriore, e cila i përgjigjet Tunizisë së sotme, ku ka qenë province romake Afrika. Vetë ...

  8. Afrika - Wikipediýa

    tk.wikipedia.org › wiki › Afrika

    Afrika ilatynyň sany sany boýunça dünýä ilatynyň 10/1 bölegini tutýar. Territoriýasy 30,3 mln km2. Gury ýeriň 5/1% tutýar. Afrika Ýewropadan 14 km Gibraltar bogazy arkaly bölünýär. 1859-60 ýyllarda Suls kanaly gurulmazdan öň Aziýa bilen gury ýer arkaly birleşýärdi.

  9. Africa - Wikipedia

    en.wikipedia.org › wiki › Africa

    Africa is the world's second-largest and second-most populous continent, after Asia in both cases. At about 30.3 million km 2 (11.7 million square miles) including adjacent islands, it covers 6% of Earth's total surface area and 20% of its land area.

  10. Republika Demokratike e Kongos - Wikipedia

    sq.wikipedia.org › wiki › Republika_Demokratike_e_Kongos

    Republika Demokratike e Kongos ka një vijë bregdetare 37 km të gjatë dhe vijë kufitare 10,730 km. Klima në Republikën Demokratike të Kongos është e shumë llojshme. Përgjatë lumenëve afër vijës së ekuatorit është tropikale e nxehtë dhe e butë për nga rreshjet. Në malet jugore mbanë motë i ftohtë dhe në malet lindore i ...

  11. People also search for